- Mảng tường hướng tây nhà anh chị năm nào cũng vậy. Suốt mùa khô không thấy gì, vài trận mưa đầu mùa là mặt trong bắt đầu sậm màu, sơn phồng lên từng vệt, cạo ra thì lớp vữa bên dưới mủn như bột. Sơn lại lần nữa, mùa mưa sau vết loang lại hiện ra đúng chỗ cũ.
- Chống thấm tường ngoài để lâu không xử lý thì thiệt hại lan nhanh hơn nhiều người nghĩ. Nước ngấm vào thân tường mang theo muối trong vữa, đẩy ra bề mặt làm bong sơn và tạo mảng mốc trắng. Độ ẩm ngấm tới lớp bê tông cốt thép của dầm, cột thì cốt thép bắt đầu gỉ, nở thể tích và tách bê tông ra khỏi thép. Tới giai đoạn này chi phí sửa chữa đã gấp nhiều lần so với xử lý ngay từ đầu.
- Tân Phú Khánh làm đơn vị chuyên thi công chống thấm tường ngoài cho nhà phố, nhà xưởng và chung cư ở TP.HCM cùng các tỉnh miền Trung, miền Nam hơn 10 năm nay. Bài này gom lại cách chúng tôi chẩn đoán nguyên nhân, chọn vật liệu và thi công, để anh chị nắm được mình đang gặp dạng thấm nào trước khi gọi thợ.

Vì sao tường ngoài bị thấm?
- Tường ngoài bị thấm vì gạch và vữa xây vốn không kín nước. Nước mưa tạt vào bề mặt, tìm được một mạch vữa rỗng hoặc một khe nứt đủ nhỏ là đi được vào trong thân tường. Sau đó nó di chuyển ngang theo chênh lệch độ ẩm: mặt trong nhà luôn khô hơn mặt ngoài, nên nước có xu hướng đi về phía đó.
- Hiểu được đường đi này thì mới chọn đúng vật liệu. Chọn sai là chuyện thường gặp.
Bốn đường nước hay đi nhất
Mao dẫn qua mạch vữa. Vữa xây có hệ thống lỗ rỗng li ti nối thông nhau. Nước bám vào thành lỗ rồi bị hút đi tiếp theo nguyên lý mao dẫn, không cần áp lực đẩy nào cả. Đây là lý do một bức tường không hề nứt vẫn ẩm đều cả mảng.
Vết nứt chân chim trên lớp vữa trát. Tường hướng tây buổi chiều nóng lên rất mạnh, mưa đổ xuống hạ nhiệt đột ngột, lớp vữa co giãn liên tục theo chu kỳ đó và nứt. Vết nứt rộng chỉ vài phần mười milimét thôi nhưng đủ để nước chui qua.
Khe tiếp giáp giữa hai nhà liền kề. Kiểu thấm khó chịu nhất ở nhà phố. Hai bức tường sát nhau, khe hở chừng 10 phân, không ai với tay vào sơn phết được. Nước mưa rơi thẳng xuống khe, đọng lại và ngấm ngang vào cả hai bên.
Chân tường hút ẩm ngược từ nền. Nước từ đất hoặc từ sàn ẩm đi ngược lên theo mao dẫn, dừng lại ở độ cao chừng 50 tới 80cm rồi bốc hơi, để lại muối kết tinh trắng xóa. Nhìn dấu hiệu là biết ngay: vệt ẩm chạy ngang, có giới hạn trên khá rõ.

Dấu hiệu nhận biết theo ba mức độ
- Mức nhẹ: sơn mặt trong hơi sậm màu vào ngày mưa, khô lại là gần như bình thường. Tường vẫn chưa mủn, xử lý lúc này rẻ nhất.
- Mức trung bình: sơn phồng rộp, bong thành mảng, sờ vào thấy vữa bở, xuất hiện mảng mốc đen ở góc tường hoặc sau tủ. Lúc này lớp vữa trát đã ngậm nước lâu ngày và cần bóc bỏ phần hỏng, không thể chỉ sơn phủ lên trên.
- Mức nặng: nước rỉ thành giọt, nấm mốc lan rộng, mảng bê tông ở dầm hay lanh tô bắt đầu nứt và lộ cốt thép gỉ. Trường hợp này phải kết hợp xử lý vết nứt tường gạch và xử lý ăn mòn cốt thép trước, chống thấm chỉ là bước sau cùng.
Chống thấm thuận và chống thấm ngược khác nhau ra sao?
- Chống thấm thuận là thi công ở mặt tường đón nước, tức mặt ngoài trời. Chống thấm ngược là thi công ở mặt bên kia, mặt trong nhà, khi không tiếp cận được mặt ngoài.
- Khác biệt nằm ở hướng của áp lực nước. Nước ép vào lớp chống thấm ở mặt ngoài cũng chính là ép nó dính chặt hơn vào tường. Còn lớp làm ở mặt trong thì hứng trọn áp lực đẩy ngược, nước có xu hướng bóc vật liệu ra khỏi bề mặt theo thời gian. Vì vậy vật liệu chống thấm ngược phải là loại thẩm thấu sâu vào mao mạch hoặc tạo tinh thể bịt lỗ rỗng trong lòng vữa, chứ không thể dùng loại chỉ tạo màng dán trên bề mặt.
- Nguyên tắc chung: làm được mặt ngoài thì luôn ưu tiên mặt ngoài. Chỉ chuyển sang chống thấm ngược khi khe giáp ranh quá hẹp, tường giáp nhà hàng xóm không xin phép được, hoặc mặt ngoài đã ốp gạch nguyên khối không muốn phá. Anh chị xem thêm cách xử lý cho trường hợp bí đường ở bài xử lý chống thấm ngược.
6 giải pháp chống thấm tường ngoài đang dùng thực tế
1. Vữa chống thấm gốc xi măng hai thành phần
- Đây là lớp nền được dùng nhiều nhất cho tường xây gạch. Vật liệu gồm phần bột gốc xi măng trộn với phần nhũ tương polymer, quét hai tới ba lớp vuông góc nhau lên bề mặt đã bão hòa ẩm. Polymer trong hỗn hợp giúp lớp vữa bám chắc và có độ đàn hồi nhất định thay vì giòn như hồ dầu thường. Các mã quen dùng ở công trường là Sikatop Seal 107, TopCoat hoặc Mapelastic của Mapei.
- Hợp với tường mới xây, tường cũ đã bóc lớp trát hỏng, tường tầng hầm phía ngoài.
2. Màng chống thấm đàn hồi gốc polyurethane hoặc acrylic
- Loại này quét lên tạo thành một lớp màng liền mạch, co giãn theo tường. Ưu điểm là che phủ được các vết nứt nhỏ đang hoạt động, thứ mà vữa xi măng cứng sẽ nứt theo. Bù lại giá cao hơn và yêu cầu bề mặt phải khô, sạch bụi tuyệt đối trước khi thi công.
- Hợp với tường mặt dựng, tường cao tầng, tường đã có lịch sử nứt lặp lại.
3. Sơn chống thấm ngoài trời
- Sơn chống thấm là lớp hoàn thiện, không phải lớp chống thấm chính. Nhiều nhà chỉ lăn hai lớp sơn chống thấm lên tường cũ rồi kỳ vọng hết thấm, mùa mưa sau lại y như cũ. Sơn chỉ ngăn được nước mưa tạt vào bề mặt lành lặn nó không bịt được mao mạch bên trong và càng không vá được vết nứt.
- Hợp với vai trò lớp phủ bảo vệ trên nền vữa chống thấm đã thi công đúng.
4. Chất thẩm thấu gốc silane hoặc siloxane
- Dung dịch dạng nước, quét lên thấm sâu vào lớp gạch và vữa rồi phản ứng tạo lớp kỵ nước ngay bên trong mao mạch. Nước mưa đọng lại thành giọt trên bề mặt thay vì bị hút vào. Điểm hay là tường vẫn thở được, hơi ẩm trong tường vẫn thoát ra ngoài bình thường, nên không bị hiện tượng dồn ẩm gây bong lớp phủ.
- Hợp với tường gạch trần không trát, tường đá, công trình cần giữ nguyên bề mặt.
5. Bơm keo PU hoặc epoxy cho khe nứt
- Với vết nứt xuyên thân tường hoặc khe tiếp giáp đang rỉ nước, không có vật liệu quét phủ nào giải quyết được. Phải khoan xiên, đặt kim bơm và đẩy keo vào trong lòng vết nứt dưới áp lực. Keo PU gặp nước sẽ nở và bịt kín đường nước, dùng cho khe đang rỉ; keo epoxy cứng và chịu lực, dùng cho vết nứt kết cấu đã ổn định.
- Hợp với khe lún, khe co giãn, vết nứt xuyên tường tầng hầm và tường vây.
6. Che chắn vật lý cho tường giáp ranh
- Khe hở hai nhà quá hẹp thì cách bền nhất là ngăn nước rơi xuống khe ngay từ đầu. Thợ đóng tôn khép khe hoặc lắp máng thu ở đỉnh tường, kết hợp bơm keo bịt các điểm rỉ còn lại. Nghe thô sơ nhưng ở nhà phố Sài Gòn đây thường là phương án duy nhất chạy được, vì lăn keo vào khe hai mươi phân là chuyện không làm nổi.
- Hợp với nhà liền kề, nhà trong hẻm, tường sát ranh không thương lượng được với nhà bên.
Bảng so sánh nhanh
| Giải pháp | Xử lý được | Không xử lý được | Lưu ý khi thi công |
|---|---|---|---|
| Vữa xi măng 2 thành phần | Mao dẫn, tường ngậm nước diện rộng | Vết nứt đang hoạt động | Bề mặt phải bão hòa ẩm, không được khô ráo hoàn toàn |
| Màng PU/acrylic đàn hồi | Nứt nhỏ, tường co giãn nhiệt | Khe rỉ nước áp lực | Bề mặt phải khô, sạch dầu và bụi |
| Sơn chống thấm | Nước tạt bề mặt | Mao dẫn, nứt | Chỉ dùng làm lớp phủ ngoài cùng |
| Silane/siloxane thẩm thấu | Hút nước bề mặt gạch, đá | Nứt, rỉ nước | Không phủ được lên bề mặt đã sơn bóng |
| Bơm keo PU/epoxy | Khe nứt xuyên tường, điểm rỉ | Thấm lan diện rộng | Cần xác định nứt hoạt động hay đã ổn định |
| Che chắn vật lý | Nước rơi vào khe giáp ranh | Ẩm đã có sẵn trong tường | Cần thoát nước ở đáy khe, tránh đọng |
Quy trình thi công chống thấm tường ngoài chuẩn 6 bước
Bước 1: Khảo sát và xác định nguồn nước. Kỹ thuật viên đo độ ẩm, xác định vệt thấm chạy theo phương nào, kiểm tra ống thoát nước mái và sê nô phía trên. Rất nhiều ca gọi là thấm tường thực chất là ống thoát bị nứt hoặc máng xối tràn, làm nước xối liên tục xuống một điểm. Bịt chỗ đó là hết, không cần chống thấm cả mảng.
Bước 2: Bóc bỏ lớp hỏng và vệ sinh bề mặt. Cạo hết sơn bong, đục bỏ lớp vữa mủn tới phần vữa còn chắc, mài sạch rêu mốc và dầu mỡ. Bước này quyết định độ bám của toàn bộ hệ chống thấm phía sau.
Bước 3: Xử lý vết nứt và điểm yếu. Mở rộng vết nứt thành rãnh chữ V, trám bằng vữa sửa chữa gốc polymer. Vết nứt xuyên tường thì bơm keo. Các vị trí cổ ống xuyên tường, chân cửa sổ, mạch dừng đổ bê tông đều phải xử lý riêng trước khi quét lớp phủ.
Bước 4: Trát lại và tạo phẳng. Trát vữa mới cho phần đã đục bỏ, bo cong các góc tiếp giáp để lớp chống thấm không bị gấp khúc và rách tại góc.
Bước 5: Thi công lớp chống thấm. Quét vữa chống thấm hai tới ba lớp, lớp sau vuông góc lớp trước, chờ đủ thời gian khô giữa các lớp theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Vị trí góc và khe được gia cường thêm lưới thủy tinh.
Bước 6: Thử nước và hoàn thiện. Phun nước liên tục lên mặt tường rồi kiểm tra mặt trong. Đạt thì mới sơn hoàn thiện và nghiệm thu. Bỏ qua bước thử nước là lý do nhiều công trình phát hiện lỗi sau khi thợ đã rút và mọi thứ đã sơn xong.

Ba nhóm công trình, ba cách xử lý khác nhau
Nhà phố và nhà liền kề
- Vấn đề chính là khe giáp ranh và tường hướng nắng. Phương án hay dùng: che khe bằng tôn hoặc máng thu ở đỉnh, bơm keo các điểm rỉ, chống thấm ngược mặt trong cho phần không với tới được. Nhà đang ở nên ưu tiên vật liệu ít mùi và thời gian thi công gọn.
- Trường hợp nhà mới xây thì rẻ hơn nhiều. Chống thấm mặt ngoài ngay khi tường còn trống, trước lúc lắp cửa và sơn hoàn thiện.
Nhà xưởng và công trình công nghiệp
- Diện tích tường lớn, chiều cao lớn, thi công phải tính tới giàn giáo hoặc xe nâng. Điểm hay bị bỏ sót ở nhà xưởng là chân tường tiếp giáp nền sân và vị trí tường gặp mái tôn. Nước từ sân đọng lại sau mưa rồi hút ngược lên chân tường; máng xối tràn thì xối thẳng vào mảng tường bên dưới.
- Chúng tôi làm khá nhiều tường bao nhà xưởng ở KCN Long Hậu, KCN Tân Bình, VSIP, và gần như lần nào cũng phải xử lý phần thoát nước trước khi bàn tới lớp chống thấm.
Chung cư và tòa nhà cao tầng
- Tường hồi và mặt dựng cao tầng chịu gió mạnh, mưa tạt gần như theo phương ngang, biên độ giãn nở nhiệt lớn hơn nhà thấp tầng. Vật liệu ưu tiên loại đàn hồi cao. Thi công bằng dây đu hoặc gondola nên yêu cầu về an toàn và tiến độ chặt hơn, và thường phải bố trí làm ngoài giờ hành chính để không ảnh hưởng cư dân.
- Với tường tầng hầm của tòa nhà, cách xử lý lại theo hướng khác vì có áp lực nước ngầm. Xem thêm bài chống thấm tầng hầm chung cư.
Câu hỏi thường gặp
Chống thấm tường ngoài có cần đục bỏ lớp sơn cũ không?
Có, nếu lớp sơn cũ đã bong rộp hoặc phấn hóa. Vật liệu chống thấm cần bám trực tiếp vào nền vữa chắc, bám lên lớp sơn yếu thì cả hệ sẽ bong theo. Trường hợp sơn còn bám tốt và tường chưa thấm nặng thì chỉ cần mài nhám tạo chân bám.
Nhà liền kề không xin phép được nhà bên thì chống thấm tường ngoài kiểu gì?
Xử lý theo hướng chống thấm ngược ở mặt trong bằng vật liệu thẩm thấu kết tinh, kết hợp che khe hở phía trên bằng tôn hoặc máng thu để giảm lượng nước rơi xuống khe. Nếu khe còn đủ rộng cho cần thi công dài, vẫn có thể xử lý được phần mặt ngoài.
Nên chống thấm tường ngoài vào mùa nào?
Mùa khô là thời điểm thuận lợi nhất vì tường đủ khô và vật liệu có thời gian đóng rắn đúng chuẩn. Thi công giữa mùa mưa vẫn làm được nhưng phải che chắn và canh thời tiết, tiến độ kéo dài hơn.
Chống thấm tường ngoài bảo hành bao lâu?
Tân Phú Khánh bảo hành 2 năm cho hạng mục chống thấm. Điều kiện là kết cấu không phát sinh lún nứt mới và hệ thống thoát nước của công trình được duy trì bình thường.
Tường chỉ ẩm ở chân, có cần chống thấm cả mảng không?
Không cần. Vệt ẩm nằm ngang có giới hạn trên rõ ràng là dấu hiệu nước mao dẫn từ nền lên, xử lý bằng cách cắt mạch mao dẫn ở chân tường kết hợp chống thấm khu vực đó. Chống thấm cả mảng tường phía trên trong trường hợp này là chi phí thừa.
Liên hệ ngay Tân Phú Khánh để được tư vấn miễn phí và báo giá tận nơi. Hotline: 0902 494 151 – Mr. Duật Đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm. Phục vụ TP.HCM và các tỉnh miền Trung, miền Nam.
